درمان زخم بستر (فشاری)

زخم بستر از فشار طولانی روی یک نقطه از بدن ایجاد می‌شود؛ معمولاً جایی که استخوان زیر پوست برجسته است: خاجی و باسن، پاشنه، قوزک، آرنج و شانه. علت، چیزی نیست که با پانسمان برطرف شود — تا زمانی که فشار برداشته نشود، بهترین پانسمان هم فقط سطح زخم را می‌پوشاند. به همین دلیل درمان زخم بستر در دیالاین همیشه دو مسیر موازی دارد: مراقبت از خود زخم، و برداشتن علتی که آن را ساخته است.

ارزیابی با تعیین مرحله و عمق زخم آغاز می‌شود: زخم در چه مرحله‌ای است، چه بافتی در بستر آن دیده می‌شود، ترشح چقدر است و آیا نشانه‌ای از عفونت وجود دارد. در کنار آن عوامل زمینه‌ای بررسی می‌شوند که تعیین می‌کنند زخم بهبود پیدا می‌کند یا نه: تغذیه و پروتئین دریافتی، بی‌اختیاری و رطوبت پوست، بی‌حرکتی، کم‌خونی و بیماری‌های همراه مثل دیابت.

بر همین اساس برنامه درمان مشخص می‌شود: برنامه تغییر وضعیت بیمار، انتخاب تشک و بالشتک مناسب برای توزیع فشار، دبریدمان بافت مرده، پانسمانی که با میزان ترشح و عمق زخم بخواند، و کنترل عفونت — در صورت لزوم با کشت زخم. مراقبت از پوست سالم اطراف، به‌خصوص در بیماران دچار بی‌اختیاری، بخش جدی درمان است نه یک نکته فرعی.

مهم‌ترین بخش کار اما بیرون از جلسه درمان اتفاق می‌افتد. زخم بستر بیماری خانواده‌هاست: کسی که هر چند ساعت وضعیت بیمار را تغییر می‌دهد، پوست را بررسی می‌کند و اولین قرمزی را جدی می‌گیرد، عملاً از زخم بعدی جلوگیری کرده است. آموزش این کارها — و آموزش نقاطی که باید هر روز دیده شوند — بخشی از هر برنامه درمان است. برای بیمارانی که مراجعه به کلینیک برایشان دشوار است، این مراقبت در قالب ویزیت در منزل هم قابل ارائه است.